๐Ÿ“บ 7. AOP

@Seongukbaek Posted January 13, 2022 ยท Updated January 13, 2022 ยท 6 min read

์Šคํ”„๋ง ์ž…๋ฌธ - ์ฝ”๋“œ๋กœ ๋ฐฐ์šฐ๋Š” ์Šคํ”„๋ง ๋ถ€ํŠธ, ์›น MVC, DB ์ ‘๊ทผ ๊ธฐ์ˆ ์„ ๋“ค์œผ๋ฉฐ ์ •๋ฆฌํ•˜๋Š” POST์ž…๋‹ˆ๋‹ค.

์ „์ฒด์ ์ธ ํ๋ฆ„

  • Spring Project ์ƒ์„ฑ
  • Spring boot๋กœ ์›น ์„œ๋ฒ„ ์‹คํ–‰
  • ํšŒ์› ๋„๋ฉ”์ธ ๊ฐœ๋ฐœ
  • ์›น MVC ๊ฐœ๋ฐœ
  • DB ์—ฐ๋™ - JDBC, JPA, Spring data JPA
  • ํ…Œ์ŠคํŠธ ์ผ€์ด์Šค ์ž‘์„ฑ

๐Ÿ” AOP๊ฐ€ ํ•„์š”ํ•œ ์ƒํ™ฉ

  • ๋ชจ๋“  method์˜ ํ˜ธ์ถœ ์‹œ๊ฐ„์„ ์ธก์ •ํ•˜๊ณ  ์‹ถ๋‹ค๋ฉด?
  • ๊ณตํ†ต ๊ด€์‹ฌ ์‚ฌํ•ญ(cross-cutting concern) vs. ํ•ต์‹ฌ ๊ด€์‹ฌ ์‚ฌํ•ญ(core concern)
  • ํšŒ์› ๊ฐ€์ž… ์‹œ๊ฐ„, ํšŒ์› ์กฐํšŒ ์‹œ๊ฐ„์„ ์ธก์ •ํ•˜๊ณ  ์‹ถ๋‹ค๋ฉด?

service/MemberService.java

public Long join(Member member) { long start = System.currentTimeMillis(); try { ValidateDuplicateMember(member); // ์ด๋ฆ„ ์ค‘๋ณต ํšŒ์› ๊ฒ€์ฆ memberRepository.save(member); return member.getId(); } finally { long finish = System.currentTimeMillis(); long timeMs = finish - start; System.out.println("join = " + timeMs + "ms"); } }
  • method๊ฐ€ ์‹œ์ž‘ํ•˜๋Š” ์‹œ๊ฐ„๊ณผ ๋๋‚  ๋•Œ์˜ ์‹œ๊ฐ„์˜ ์ฐจ์ด๋ฅผ ๋ณด์—ฌ์ค€๋‹ค.
  • try - finally ๋ฌธ์„ ์ด์šฉํ•˜์—ฌ ์˜ˆ์™ธ๊ฐ€ ๋ฐœ์ƒํ•ด๋„ ํ˜ธ์ถœ ์‹œ๊ฐ„์„ ์ธก์ •ํ•  ์ˆ˜ ์žˆ๋„๋ก ํ•œ๋‹ค.
  • ํšŒ์›๊ฐ€์ž… Test code๋ฅผ ์‹คํ–‰ํ•ด๋ณด๋ฉด, ํ˜ธ์ถœ ์‹œ๊ฐ„์— ๋Œ€ํ•œ ๊ฒฐ๊ณผ๊ฐ€ ์ถœ๋ ฅ์ด ๋˜๋Š” ๊ฒƒ์„ ํ™•์ธํ•  ์ˆ˜ ์žˆ๋‹ค.
// ์ „์ฒด ํšŒ์› ์กฐํšŒ public List<Member> findMembers() { long start = System.currentTimeMillis(); try { return memberRepository.findAll(); } finally { long finish = System.currentTimeMillis(); long timeMs = finish - start; System.out.println("findMembers = " + timeMs + "ms"); } }
  • ํšŒ์› ๋ชฉ๋ก ๊ธฐ๋Šฅ ์‹œ ์‚ฌ์šฉ๋˜๋Š” findMembers method์˜ ์‹œ๊ฐ„ ํ™•์ธ์„ ์œ„ํ•ด ์Šคํ”„๋ง์„ ๋™์ž‘์‹œ์ผœ ํšŒ์› ๋ชฉ๋ก์„ ํ™•์ธํ•˜๊ณ ์ž ํ•˜๋ฉด, ์•„๋ž˜์™€ ๊ฐ™์€ ๊ฒฐ๊ณผ๋ฅผ ๋ณผ ์ˆ˜ ์žˆ๋‹ค.
  • ์ฒ˜์Œ ์‹คํ–‰ํ–ˆ์„ ๋•Œ๋Š” Loading์œผ๋กœ ์ธํ•ด ์‹œ๊ฐ„์ด ์˜ค๋ž˜ ๊ฑธ๋ฆฌ์ง€๋งŒ, ๋ช‡ ๋ฒˆ ๋” ์ˆ˜ํ–‰ํ•ด๋ณด๋ฉด ์‹œ๊ฐ„์ด ์ค„์–ด๋“ ๋‹ค.

๋ฌธ์ œ

  • ์œ„์—์„œ ํ™•์ธํ•œ ํšŒ์›๊ฐ€์ž…, ์กฐํšŒ์˜ ์‹œ๊ฐ„ ์ธก์ • ๊ธฐ๋Šฅ์€ ํ•ต์‹ฌ ๊ด€์‹ฌ ์‚ฌํ•ญ์ด ์•„๋‹ˆ๋‹ค.
  • ์‹œ๊ฐ„์„ ์ธก์ •ํ•˜๋Š” ๋กœ์ง์€ ๊ณตํ†ต ๊ด€์‹ฌ ์‚ฌํ•ญ์ด๋‹ค.
  • ์‹œ๊ฐ„์„ ์ธก์ •ํ•˜๋Š” ๋กœ์ง๊ณผ ํ•ต์‹ฌ ๋น„์ฆˆ๋‹ˆ์Šค์˜ ๋กœ์ง(=ํ•ต์‹ฌ ๊ด€์‹ฌ ์‚ฌํ•ญ)์ด ์„ž์—ฌ ์œ ์ง€๋ณด์ˆ˜๊ฐ€ ์–ด๋ ต๋‹ค.
  • ์‹œ๊ฐ„์„ ์ธก์ •ํ•˜๋Š” ๋กœ์ง์„ ๋ณ„๋„์˜ ๊ณตํ†ต ๋กœ์ง์œผ๋กœ ๋งŒ๋“ค๊ธฐ ๋งค์šฐ ์–ด๋ ต๋‹ค.
  • ์‹œ๊ฐ„์„ ์ธก์ •ํ•˜๋Š” ๋กœ์ง์„ ๋ณ€๊ฒฝํ•  ๋•Œ ๋ชจ๋“  ๋กœ์ง์„ ์ฐพ์•„๊ฐ€๋ฉด์„œ ๋ณ€๊ฒฝํ•ด์•ผ ํ•œ๋‹ค.

๐Ÿ” AOP ์ ์šฉ

Aspect Oriented Programming

  • ๊ณตํ†ต ๊ด€์‹ฌ ์‚ฌํ•ญ(cross-cutting concern)๊ณผ ํ•ต์‹ฌ ๊ด€์‹ฌ ์‚ฌํ•ญ(core concern)์„ ๋ถ„๋ฆฌ
  • ์‹œ๊ฐ„ ์ธก์ • ๋กœ์ง์„ ํ•œ ๊ตฐ๋ฐ์— ๋ชจ์•„๋‘๊ณ , ์ ์šฉํ•˜๊ณ ์ž ํ•˜๋Š” class๋ฅผ ์ง€์ •ํ•œ๋‹ค.

aop/TimeTraceAop.java

package hello.hellospring.aop; import org.aspectj.lang.ProceedingJoinPoint; import org.aspectj.lang.annotation.Around; import org.aspectj.lang.annotation.Aspect; import org.springframework.stereotype.Component; @Aspect @Component public class TimeTraceAop { @Around("execution(* hello.hellospring..*(..))") public Object execute(ProceedingJoinPoint joinPoint) throws Throwable { long start = System.currentTimeMillis(); System.out.println("START: " + joinPoint.toString()); try { return joinPoint.proceed(); } finally { long finish = System.currentTimeMillis(); long timeMs = finish - start; System.out.println("END: " + joinPoint.toString() + " " + timeMs + "ms"); } } }
  • Spring์—์„œ AOP๋ฅผ ์‚ฌ์šฉํ•˜๊ธฐ ์œ„ํ•ด์„œ๋Š” @Aspect annotation์ด ํ•„์š”ํ•˜๋‹ค.
  • AOP๊ฐ€ ํ˜ธ์ถœ๋  ๋•Œ๋งˆ๋‹ค joinPoint ๋ผ๋Š” ์ค‘๊ฐ„ intercept ์ง€์ ์— ์ •๋ณด๊ฐ€ ๋‹ด๊ธด๋‹ค.
  • @Around annotation์œผ๋กœ, ์ž‘์„ฑํ•œ ๊ณตํ†ต ๊ด€์‹ฌ ์‚ฌํ•ญ์ธ TimeTraceAop ๋ฅผ ์–ด๋”” ์ ์šฉ์‹œํ‚ฌ ๊ฒƒ์ธ์ง€ ๋ช…์‹œํ•œ๋‹ค.

    • @Around("execution(* hello.hellospring..*(..))") ๋Š” hello.hellospring package ํ•˜์œ„์— ์žˆ๋Š” ๋ชจ๋“  class์— ์ ์šฉํ•œ๋‹ค๋Š” ์˜๋ฏธ
  • ์Šคํ”„๋ง ์ปจํ…Œ์ด๋„ˆ์— ๋“ฑ๋กํ•ด์•ผ ํ•˜๋Š”๋ฐ, @Component annotation์„ ์‚ฌ์šฉํ•˜์—ฌ ์ปดํฌ๋„ŒํŠธ ์Šค์บ”์„ ํ•  ์ˆ˜๋„ ์žˆ์ง€๋งŒ, AOP๋Š” ํŠน๋ณ„ํ•œ ๊ธฐ๋Šฅ์ด๊ธฐ ๋•Œ๋ฌธ์— SpringConfig ์—์„œ ์•„๋ž˜์™€ ๊ฐ™์ด ๋”ฐ๋กœ ์ž‘์„ฑํ•  ์ˆ˜๋„ ์žˆ๋‹ค.

SpringConfig

@Bean public TimeTraceAop timeTraceAop() { return new TimeTraceAop(); }

์ด์ œ ์„œ๋ฒ„๋ฅผ ๋™์ž‘์‹œ์ผœ ํšŒ์› ๋ชฉ๋ก ๊ธฐ๋Šฅ์„ ์ž‘๋™์‹œํ‚ค๋ฉด,

START: execution(String hello.hellospring.controller.MemberController.list(Model)) START: execution(List hello.hellospring.service.MemberService.findMembers()) START: execution(List org.springframework.data.jpa.repository.JpaRepository.findAll()) END: execution(List org.springframework.data.jpa.repository.JpaRepository.findAll()) 64ms END: execution(List hello.hellospring.service.MemberService.findMembers()) 78ms END: execution(String hello.hellospring.controller.MemberController.list(Model)) 89ms
  • ๋™์ž‘ํ•˜๋Š” class๋“ค์˜ method๋“ค์„ ํ™•์ธํ•  ์ˆ˜ ์žˆ๊ณ , ๊ฐ๊ฐ์˜ ๋™์ž‘ ์‹œ๊ฐ„์„ ํ™•์ธํ•  ์ˆ˜ ์žˆ๋‹ค.
  • ์ด๋ฅผ ํ†ตํ•ด ์–ด๋А ๋ถ€๋ถ„์—์„œ ๋ณ‘๋ชฉ ํ˜„์ƒ์ด ๋ฐœ์ƒํ•˜๋Š”์ง€ ํ™•์ธํ•  ์ˆ˜ ์žˆ๋‹ค.

๋ฌธ์ œ ํ•ด๊ฒฐ

  • ํšŒ์›๊ฐ€์ž…, ํšŒ์› ์กฐํšŒ ๋“ฑ ํ•ต์‹ฌ ๊ด€์‹ฌ ์‚ฌํ•ญ๊ณผ ์‹œ๊ฐ„์„ ์ธก์ •ํ•˜๋Š” ๊ณตํ†ต ๊ด€์‹ฌ ์‚ฌํ•ญ์„ ๋ถ„๋ฆฌํ•œ๋‹ค.
  • ์‹œ๊ฐ„์„ ์ธก์ •ํ•˜๋Š” ๋กœ์ง์„ ๋ณ„๋„์˜ ๊ณตํ†ต ๋กœ์ง์œผ๋กœ ๋งŒ๋“ค์—ˆ๋‹ค.
  • ํ•ต์‹ฌ ๊ด€์‹ฌ ์‚ฌํ•ญ์„ ๊น”๋”ํ•˜๊ฒŒ ์œ ์ง€ํ•  ์ˆ˜ ์žˆ๋‹ค. (ex. MemberService.java)
  • ๋ณ€๊ฒฝ์ด ํ•„์š”ํ•˜๋ฉด ์ด ๋กœ์ง๋งŒ ๋ณ€๊ฒฝํ•˜๋ฉด ๋œ๋‹ค.
  • ์›ํ•˜๋Š” ์ ์šฉ ๋Œ€์ƒ์„ ์„ ํƒํ•  ์ˆ˜ ์žˆ๋‹ค.

โ› ์Šคํ”„๋ง์˜ AOP ๋™์ž‘ ๋ฐฉ์‹ ์„ค๋ช…

Dependency Injection์ด ๊ธฐ๋ฐ˜์œผ๋กœ ์ž‘์šฉํ•˜๊ธฐ์— AOP์˜ ๋™์ž‘์ด ๊ฐ€๋Šฅํ•˜๋‹ค.

AOP ์ ์šฉ ์ „ ์˜์กด ๊ด€๊ณ„

AOP ์ ์šฉ ํ›„ ์˜์กด ๊ด€๊ณ„

  • AOP๊ฐ€ ์žˆ์œผ๋ฉด, ๊ฐ€์งœ memberService = ํ”„๋ก์‹œ memberService ์„ ์ƒ์„ฑํ•œ๋‹ค.
  • ๊ฐ€์งœ ์Šคํ”„๋ง ๋นˆ์˜ AOP๊ฐ€ ๋‹ค ์‹คํ–‰๋˜๋ฉด, joinPoint.proceed() ๋ฅผ ํ†ตํ•ด ์‹ค์ œ memberService ๋ฅผ ํ˜ธ์ถœํ•œ๋‹ค.
  • helloController ๋Š” ์‹ค์ œ memberService ๊ฐ€ ์•„๋‹Œ ํ”„๋ก์‹œ ๊ธฐ์ˆ ๋กœ ์ƒ์„ฑ๋œ ๊ฐ€์งœ memberService ๋ฅผ ํ˜ธ์ถœํ•œ๋‹ค.

AOP ์ ์šฉ ์ „ ์ „์ฒด ๊ทธ๋ฆผ

AOP ์ ์šฉ ํ›„ ์ „์ฒด ๊ทธ๋ฆผ


๐Ÿ“Œ ์ค‘์š”ํ•œ ๊ฐœ๋…

AOP, ํ”„๋ก์‹œ ๊ธฐ์ˆ 

๐Ÿ“• ์ฐธ๊ณ 

@Seongukbaek
๋ฐฐ์šฐ๊ณ  ์ •๋ฆฌํ•˜๊ณ  ๊ณต์œ ํ•˜๋Š” ๋Œ€ํ•™์ƒ ๋ฐฑ์„ฑ์šฑ์ž…๋‹ˆ๋‹ค ๐Ÿ˜€